تصویر مرحوم فزیدون ارکانی تهیه کننده پیشکسوت رادیو
تهیه کننده طراح و سازنده برنامه است و مدیریت و هماهنگی از جنبه های اجرایی کار اوست . وظایف و نقش تهیه کننده را در رادیو می توان فهرست وار به شرح زیر بیان کرد :
- تدبیر ایده کار و طراح برنامه است یعنی ایده کار را ارائه و آن را در یک فورمت و قالب رادیویی مناسب طراحی می کند .
- تعیین کننده ترکیب عوامل انسانی و نیروهای ارتباط دهنده برنامه است . یعنی گویندگان ، گزارشگران ، کارشناس ، نویسنده ، ارتباط گر تلفنی و نظایر اینها را مشخص و در خواست می کند .
- مدیر و هماهنگ کننده عوامل مزبور و سفارش دهنده مواد برنامه است (مفاد و ملزومات مورد نیاز را تعیین و درخواست می کند )
به عبارتی هزینه ساخت برنامه را برآورد می کند ، سفارش دهنده امکانات و تجهیزات استودیویی است همچنین نحوه حضور و میزان کارکرد عوامل را در برنامه مشخص می کند و بر کیفیت کار آنان نظارت دارد . - نهایتا برنامه را در غالب نوار قابل عرضه برای پخش ارائه می نماید و در مقابل محتوا و ساختار برنامه مسوول است .
(البته شغل تهیه کننده با ابعاد کار و وظایف بالا ، ناظر بر هر دو وجه تهیه کنندگی و سردبیری است ، یعنی شغلی کع سازمان با عنوان تهیه کنندگی رادیو تعریف کرده دارای همه جنبه های حرفه ای پیش گفته است)
- سه دسته عمده قابلیت ها و توانایی های تهیه کننده رادیو کدامند؟ به اختصار توضیح دهید.
الف) استعداد ها و قابلیت های ذاتی:
- دارای ذوق و قریحه هنری و قوه زیبایی شناسی .
- استعداد بالا در طراحی و هوش سرشار .
- قدرت تخیل و تشخیص (مثلا ، با شنیدن یک قطعه موسیقی بتواند مو قعیت یا فضا یا موضوعی را متناسب با حس آن موسیقی در ذهن خود مجسم سازد )
- قدرت تصمیم گیری در لحظه (سرعت و تحرک در تصمیم گیری و عمل به آن )
- دارای عاطفه و احساس سرشار .
- اهل فکر و نظر بودن و توانایی در تجزیه و تحلیل و ربط مسائل و ارائه طرح و پیشنهاد
- دراری ابتکار و خلاقیت و اعتماد به نفس
- توانایی در مدیریت و برقراری ارتباط با دیگران و داشتن روابط عمومی خوب .
- صمیمی و بردبار و دور اندیش بودن .
- انتقاد پذیری و وظیفه شناسی روحیه و التزام به مبانی و مقررات ایستگاه رادیویی و محیط فعالیت
- هم جز ئی نگر و باریک بین و هم کلی نگر و کلیت بین .
ب) آگاهی ها و توانایی های عمومی (قابلیت های اکتسابی):
- تهیه کننده باید ترجیحا فردی دانشگاه دیده باشد (نوع رشته تحصیلی چندان مهم نیست)
- تهیه کننده با توجه به اقتضائات شغل خود باید سواد ادبی کافی داشته باشد و با انواع ادبی (خاصه شعر) مأنوس باشد ، برخی اشعار و سروده های مشهور را بشناسد همچنین با آثار مطرح ادبیات ایران و جهان آشنا باشد .
- تهیه کننده باید با مبانی علم ارتباط و برخی مباحث مقدماتی زبان شناسی و آواشناسی ، همچنین قواعد دستور زبان فارسی و تا حدودی فن ژورنالیسم آشنا باشد.
- داشتن اطلاعات هنری ، بویژه در زمینه سینما و مکتب ها و سبکهای هنری نیز تجربه فعالیت فرهنگی و هنری از ضرورتهای حرفه تهیه کنندگی است
- تهیه کننده باید با فن نگارش آشنایی داشته و اهل مطالعه و نوشتن باشد .
- دایره محفوظات لغوی تهیه کننده و اطلاعات عمومی او باید وسیع باشد همچنین با مسائل و موضوعات اجتماعی و سیاسی آشنا باشد .
- به لحاظ آنکه موسیقی ابزاری مهم و اساسی در حرفه تهیه کنندگی است ، داشتن اطلاعات و دانش موسیقیایی بالا از رموز موفقیت تهیه کننده است تهیه کننده باید با دستگاههای موسیقی اصیل ایرانی و هنرمندان مشهود موسیقی ایران و جهان آشنا باشد و کتب موسیقی را مطالعه کند .
ج) آگاهی ها و مهارتهای حرفه ای و تخصصی تهیه کننده :
- شناخت و درک صحیح از رادیو و شیوه پیام رسانی موثر از این رسانه شنیداری همچنین احاطه کافی بر ظرفیت های برنامه سازی در رادیو و کارکردهای این رسانه .
- بینش واقع بینانه از مسائل و معضلات جامعه و شناخت صحیح مخاطبان و نیازها و علائق آنان و اهداف و مصالح نظام .
- تسلط بر فن تهیه کنندگی و فرآیند ساخت برنامه و توانایی در بکارگیری ابزارو تجهیزات تولید .
- شناخت مشاغل و فعالیتهای زیر مجموعه برنامه سازی و احاطه نسبی و کسب تجربه در آنها (نویسندگی ، گویندگی و مجری گری ، گزارشگری ، ویراستاری ، صدابرداری )
- آگاهی از مسائل فنی رادیو و امکانات و تجهیزات تولید و پخش برنامه (ابزار و تجهیزات استودیویی ، مکانیسم ضبط و پخش ، امواج ، فرستنده و مایکرویو، ماهواره)
- آشنایی با واحدهای پشتیبانی و تدارکاتی تولید و نوع فعالیتهای آنها (فنی ، اداری ، مالی، اطلاعات و برنامه ریزی ، آموزش و پژوهش ، آرشیو و کتابخانه ، روابط عمومی)
- احاطه کافی بر زمینه های موضوعی برنامه های تحت مسولیت خود (مثلا کسی در رادیو برنامه روستایی می سازد باید با مسائل اجتماعی ئ فرهنگی روستائیان تحت پوشش و ابعاد کار و زندگی آنان ، نیز مسائل کشاورزی و دامپروری و صنایع دستی و نظایر آن آشنا باشد)
موضوعات مرتبط: تهيه كننده راديو كيست ، ويژگيهاي يك تهيه كننده راديويي